Stara Oliwka w Barze – żywy symbol Czarnogóry
Stara Oliwka w Barze to najstarsze drzewo w Czarnogórze i jedno z najstarszych w Europie. Od wieków stanowi ważny element wizualnej, kulturowej i duchowej tożsamości miasta Bar. Otacza ją aura świętości, a lokalna tradycja głosi, że dzielnica Mirovica zawdzięcza swoją nazwę właśnie temu miejscu – pod rozłożystym baldachimem drzewa ludzie mieli się godzić po sporach i konfliktach.
Odmiana i wyjątkowe właściwości
Stara Oliwka należy do rzadkiej żółtej odmiany i ma nieco mniejszą formę niż klasyczna oliwka barowa. Drzewo owocuje regularnie, a ponieważ oliwki rodzą na jednorocznych gałęziach, dopóki rośnie – będzie wydawać plony. Pozyskiwany z jej owoców olej cechuje się wyjątkowo wysoką jakością.
Ślady historii i archeologii
Na terenie Starej Masliny w Mirovicy odkryto liczne drobne znaleziska archeologiczne, które potwierdzają istnienie w tym miejscu wczesnochrześcijańskiej nekropolii. Świadczy to o niezwykle długiej i bogatej historii tego obszaru.
Burzliwe dzieje i ochrona drzewa
Ostatnim prywatnym właścicielem Starej Oliwki był Veliša Nikočević, który nabył ją wraz z rozległym majątkiem w latach 30. XX wieku. Największym zagrożeniem dla drzewa była II wojna światowa. W 1941 roku włoskie władze okupacyjne zaoferowały właścicielowi 2 500 000 lirów w złocie, planując przenieść drzewo wraz z korzeniami do Muzeum Historii Naturalnej w Bari. Oferta została jednak stanowczo odrzucona – w imię ochrony dziedzictwa regionu.
Po wojnie Stara Oliwka przeszła na własność państwa. We wrześniu 1958 roku została podpalona, lecz dzięki szybkiej reakcji lokalnej społeczności udało się ją uratować, mimo poważnych zniszczeń.
Stara Oliwka dziś
Przez dziesięciolecia Stara Oliwka była i pozostaje jednym z najważniejszych punktów turystycznych Baru. Inspirowała artystów, pojawiała się w produkcjach telewizyjnych, dała nazwę głównej nagrodzie Międzynarodowego Festiwalu Telewizji, stała się symbolem lokalnych wydarzeń kulturalnych oraz miejscem spotkań i uroczystości.
Ile lat ma Stara Oliwka?
Dokładnego wieku drzewa nie udało się jednoznacznie ustalić. Badania przeprowadzone przez Wydział Leśnictwa Uniwersytetu w Stambule wskazują, że ma ono od 2007 do 2473 lat. Zgodnie z międzynarodową praktyką przyjęto średnią wartość, określając oficjalny wiek Starej Oliwki na 2240 lat.